Cùng thuộc họ Xoan (Meliaceae), nhưng lá neem (sầu đâu Ấn Độ) ăn được còn lá xoan (xoan nhà / xoan ta) lại chứa độc tố nguy hiểm do sự khác biệt về thành phần hóa học:
Lá xoan (xoan ta / xoan nhà - Melia azedarach): Chứa hàm lượng lớn các hợp chất alkaloid độc như toosendanin, azaridine và tetranortriterpenoid. Các chất độc này tập trung ở vỏ, quả và lá. Nếu ăn phải có thể gây ngộ độc cấp tính với các triệu chứng như nôn mửa, tiêu chảy, suy hô hấp, tổn thương gan, thận và thậm chí tử vong.
Lá neem (sầu đâu - Azadirachta indica): Chứa các hợp chất triterpenoid như nimbin, nimbinin và azadirachtin. Những chất này tạo nên vị đắng đặc trưng nhưng không gây độc cấp tính cho con người khi dùng ở lượng thực phẩm thông thường.
Nhờ độc tính thấp đối với người, lá neem thường được sử dụng làm thực phẩm (như gỏi sầu đâu) hoặc làm trà, dược liệu, trong khi lá xoan tuyệt đối không được ăn và chỉ thường được dùng để ủ phân bón hoặc làm thuốc trừ sâu sinh học.
Lá neem (sầu đâu) là dược liệu có nguồn gốc từ Ấn Độ với nhiều hợp chất sinh học quý giá hỗ trợ trị bệnh và bảo vệ sức khỏe. 
 

Tên gọi và Danh pháp
•    Tên khoa học: Azadirachta indica A. Juss. (hoặc Melia azadirachta L.), thuộc họ Xoan (Meliaceae).
•    Tên tiếng Anh: Neem tree, Margosa tree, Indian lilac.
•    Tên Đông y / Tên tiếng Trung: Xuyên luyện (川楝), khổ luyện (苦楝), đốc hiên.
•    Tên dân gian / Tên khác: Sầu đâu, xoan sầu đâu, xoan Ấn Độ, xoan chịu hạn, cây nim.
•    Giải thích tên gọi: Trong tiếng Phạn, từ “neem” có ý nghĩa là chữa lành bệnh tật. Tên "sầu đâu" hay "xoan chịu hạn" xuất phát từ đặc điểm hình thái và khả năng sống ở vùng khô cằn của cây. 
 

Đặc điểm Hình thái và Phân bố
•    Mô tả hình thái: Cây thân gỗ lớn, cao từ 5–20 mét. Lá mọc kép hình lông chim, gồm 8–15 lá nhỏ có mép răng cưa. Hoa nhỏ màu trắng, mọc thành chùm và có mùi thơm nhẹ. 
•    Phân bố & Nguồn gốc: Có nguồn gốc từ tiểu lục địa Ấn Độ, được trồng rộng rãi ở các vùng nhiệt đới châu Á như Myanmar, Thái Lan và Campuchia. Tại Việt Nam, cây được trồng tập trung nhiều ở các tỉnh khô hạn như Ninh Thuận và Bình Thuận. 
Tính vị và Thành phần Hóa học
•    Tính vị: Lá neem có vị đắng rõ rệt.
•    Thành phần hóa học: Chứa các hoạt chất chính gồm azadirachtin, nimbin, nimbidin, salannin, cùng các nhóm flavonoid, alkaloid và tannin.
Công dụng và Y học
•    Theo y học cổ truyền: Dùng để thanh nhiệt, tiêu độc, hỗ trợ điều trị giun sán, mụn nhọt, lở loét và cải thiện tiêu hóa. 
•    Theo y học hiện đại: Hỗ trợ kháng khuẩn, kháng viêm, giảm căng thẳng oxy hóa cho gan và hỗ trợ kiểm soát lượng đường trong máu cho người tiểu đường.
•    Dân gian các bộ tộc trên thế giới: Dùng lá đắp trị bệnh ngoài da (chàm, vẩy nến), nhai cành để vệ sinh răng miệng và dùng nước sắc trị sốt rét. 
•    Nghiên cứu khoa học: Chứng minh chiết xuất lá neem có khả năng ức chế vi khuẩn, nấm và hỗ trợ ức chế virus gây sốt xuất huyết.
 

Cách dùng, Bào chế và Tác dụng phụ
•    Bộ phận làm thuốc: Chủ yếu dùng lá tươi hoặc khô, ngoài ra vỏ và hạt cũng được sử dụng. 
•    Cách bào chế & Sử dụng: Sắc lấy nước uống, nấu nước tắm ngoài da, phơi khô tán bột đắp mặt nạ hoặc chiết xuất làm thuốc trừ sâu sinh học. 
•    Tác dụng phụ & Độc tính: Dùng quá liều có thể gây đau bụng, buồn nôn hoặc tổn thương gan nhẹ. Phụ nữ mang thai không nên dùng vì có nguy cơ sảy thai.
Vùng đất phù hợp và Kỹ thuật trồng
•    Vùng đất phát triển: Thích hợp với đất cát nghèo dinh dưỡng, đất đồi cằn cỗi và khí hậu nắng nóng, khô hạn. Cây chịu hạn cực tốt nhưng sợ bị ngập úng.
•    Kỹ thuật trồng: Nhân giống chủ yếu bằng hạt hoặc giâm cành. Đào hố kích thước vừa phải, đặt cây con vào, lấp đất chặt gốc và giữ ẩm ở giai đoạn đầu mới trồng.
•    Ứng dụng kinh tế: Trồng để phủ xanh đất trống đồi trọc, chống sa mạc hóa và cung cấp nguyên liệu sản xuất chế phẩm sinh học bảo vệ thực vật hữu cơ.